سيد علي اكبر قرشي
251
قاموس قرآن ( فارسي )
( اماميّه ) واجب است در حج و عمره شافعى و اصحابش نيز آن را واجب ميدانند و شافعى گفته : سنّت سعى را واجب كرده و آن قول رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله است كه فرموده : « كتب عليكم السّعى فاسعوا » ولى ظاهر آيه مباح بودن آنچه از سعى را مكروه ميدانستند مىرساند . سعى به نظر ابو حنيفه و اصحابش مستحب است و نزد ما اماميه و شافعى ترك عمدى سعى موجب بطلان حج است . ناگفته نماند : اين قول در صحيح ترمذى نيز از شافعى نقل شده است . در وسائل از كافى نقل شده كه از امام صادق عليه السّلام از سعى بين صفا و مروه سؤال شد كه واجب است يا مندوب ؟ فرمود : واجب است . سائل گفت : مگر خدا نفرموده : * ( « فَلا جُناحَ عَلَيْه أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِما » ) * فرمود : آن در عمرهء قضا بود ( بعد از حديبيّه ) كه رسول خدا شرط كرد بتها را از صفا و مروه بر دارند مردى از اصحاب آنحضرت بكارى مشغول شد و سعى را نكرد تا مدت منقضى شد و بتها را بجايشان آوردند گفتند : يا رسول اللَّه فلانى سعى نكرده حال آنكه بتها را بصفا و مروه بر گرداندند . خداوند نازل كرد : * ( « فَلا جُناحَ عَلَيْه أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِما » ) * يعنى در اين حال كه بتها در صفا و مروه قرار گرفتهاند باز ميتواند سعى كند . در روايت ديگر دربارهء قصر نماز امام صادق عليه السّلام گفت : « ا و ليس قال اللَّه عزّ و جلّ : * ( إِنَّ الصَّفا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعائِرِ الله فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ أَوِ اعْتَمَرَ فَلا جُناحَ عَلَيْه أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِما ) * » الا ترون انّ الطَّواف بهما واجب لانّ اللَّه عز و جلّ قد ذكره فى كتابه و صنعه نبيّه صلَّى اللَّه عليه و آله » در اين حديث امام عليه السّلام خواسته وجوب قصر را از * ( « فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُناحٌ أَنْ تَقْصُرُوا مِنَ الصَّلاةِ » ) * نساء : 101 . با مقايسه بآيهء * ( « إِنَّ الصَّفا وَالْمَرْوَةَ . . . » ) * بيان فرمايد . از روايت اول به نظر ميايد كه سعى پيش از نزول اين آيه واجب بوده و نزول آن براى رفع محذور مذكور بوده است .